ب‌ام‌و مدل آر ۱۲ اس را به‌عنوان تجسم امروزی موتورسیکلت افسانه‌ای آر ۹۰ اس محصول سال ۱۹۷۴ معرفی کرده است؛ موتورسیکلتی با باک آلومینیومی دورنگ به رنگ نارنجی دیتونا، زین تک‌نفره و جزئیات فراوانی که یادآور تاریخ پرافتخار این برند آلمانی هستند.
به گزارش موتورسیکلت نیوز، اما الهام گرفتن از گذشته در طراحی آسان است؛ آنچه دشوارتر است، زنده کردن اصالت و شخصیت موتورسیکلت‌های کلاسیک در محصولی امروزی است. پرسش اصلی این است که آر ۱۲ اس تا چه اندازه توانسته جذابیت و روح موتورسیکلت‌های آن دوران را حفظ کند و درعین‌حال عملکردی درخور یک موتورسیکلت مدرن ارائه دهد.
تغییر کرده، اما نه بیش از اندازه
آر ۱۲ اس بر پایه مدل آر ۱۲ ناین‌تی ساخته شده که جانشین آر ناین‌تی محسوب می‌شود. تمامی مدل‌های خانواده آر ۱۲ ناین‌تی از شاسی، سیستم تعلیق و ترمزهای جدید بهره می‌برند. همچنین سامانه‌های مکش هوا و اگزوز آن‌ها برای مطابقت با استاندارد آلایندگی یورو ۵ پلاس بازنگری شده‌اند.
نیروی محرکه همچنان از همان پیشرانه تخت دو سیلندر ۱۱۷۰ سی‌سی با سیستم خنک‌کاری هوا و روغن تأمین می‌شود، اما شخصیت عملکردی آن اندکی تغییر کرده است.
از فاصله دور، تشخیص تغییرات چندان آسان نیست. این موتورسیکلت همچنان به‌وضوح عضوی از خانواده محصولات کلاسیک ب‌ام‌و است. نمای کلی آن آشناست، اما حذف دهانه برجسته ورودی هوا باعث شده اندکی ظریف‌تر و یکدست‌تر به نظر برسد.
بااین‌حال، زیر پوشش بدنه تغییرات مهندسی هوشمندانه‌ای صورت گرفته است.
شاسی خرپایی جدید چند پوند سبک‌تر شده و اکنون از یک زیرشاسی پیچ‌شونده و جداشدنی بهره میبرد. قطر کمک‌فنرهای جلوی وارونه از ۴۳ به ۴۵ میلی‌متر افزایش یافته است. کمک‌فنر عقب نیز به‌جای قرارگیری عمودی، با زاویه نصب شده تا عملکرد بهتری داشته باشد.
میزان حرکت سیستم تعلیق در جلو و عقب برابر با ۱۱۹ میلی‌متر است. فاصله محوری تقریباً ۲۵ میلی‌متر افزایش یافته و به ۱۵۱۱ میلی‌متر رسیده است. زاویه فرمان ۲۷٫۷ درجه و میزان پیشروی محور فرمان حدود ۱۱۲ میلی‌متر است.
مجموع این تغییرات باعث افزایش پایداری موتورسیکلت در سرعت‌های بالا شده است. اگرچه برای مقایسه مستقیم به آر ناین‌تی دسترسی نداشتم، هنگام رانندگی با این مدل احساس نکردم که به تغییر دیگری نیاز دارد.
پیشرانه و صدای اگزوز
قلب تپنده آر ۱۲ اس همان پیشرانه تخت دوسیلندر شناخته‌شده و محبوب ب‌ام‌و است که پیش‌تر در مدل‌های جی‌اس، آر‌اس و آر‌تی استفاده شده بود.
این پیشرانه در آزمایش قدرت‌سنجی نشریه سایکل ورلد توانست ۹۲٫۹ اسب‌بخار قدرت تولید کند. بیشینه گشتاور اندازه‌گیری‌شده نیز ۹۶٫۸ نیوتن‌متر در دور موتور ۶۵۰۰ دور در دقیقه بود.
قدرت موتور در سراسر محدوده دور موتور، قابل‌استفاده و رضایت‌بخش احساس می‌شود.
به‌محض روشن کردن موتور، تکان جانبی آشنای پیشرانه‌های تخت ب‌ام‌و را احساس می‌کنید. کارکرد موتور در دور آرام اندکی نامنظم است و واکنش دریچه گاز حالتی خام، مکانیکی و مستقیم دارد.
این موتورسیکلت به بهترین شکل ممکن حس یک ب‌ام‌و قدیمی را منتقل می‌کند؛ زمخت، مکانیکی و سرشار از زندگی.
وقتی حدود ۲۰ سال داشتم، مالک یک ب‌ام‌و آر ۹۰/۶ مدل ۱۹۷۴ بودم و این موتورسیکلت دقیقاً همان احساسات قدیمی را در من زنده می‌کند.
گویی همان روح قدیمی در لباسی شیک‌تر و دقیق‌تر بازگشته است. نقص‌های کوچک آن نه‌تنها آزاردهنده نیستند، بلکه به شخصیت و جذابیت موتورسیکلت اضافه می‌کنند.
البته این حس نوستالژیک لزوماً برای همه یکسان نیست. می‌دانم که تجربه من تا حدی متفاوت است. برای موتورسوار جوان‌تر یا کسی که به‌تازگی وارد دنیای موتورسیکلت شده، همین ویژگی‌های زمخت ممکن است صرفاً لرزش‌های ناخواسته باشند. نوستالژی زمانی معنا پیدا می‌کند که پیشینه آن را بشناسید.
محفظه فیلتر هوای جدید زیر زین قرار گرفته و دو لوله اگزوز سمت چپ از طریق یک مبدل کاتالیزوری بزرگ در زیر جعبه‌دنده عبور می‌کنند.
این مبدل هم از نظر وزن و هم از نظر ابعاد بزرگ است، اما در عوض به موتورسیکلت صدایی مستقیم‌تر و طبیعی‌تر می‌بخشد.
آر ناین‌تی قدیمی دارای دریچه‌ای در سیستم اگزوز بود که در دورهای پایین صدای موتور را برای تردد شهری کاهش می‌داد. در مدل جدید چنین محدودیتی وجود ندارد و پیشرانه آزادانه‌تر نفس می‌کشد.
با باز کردن دریچه گاز، دوباره صدای اصیل یک پیشرانه تخت ب‌ام‌و را می‌شنوید.
حالت‌های رانندگی و جعبه‌دنده
آر ۱۲ اس سه حالت رانندگی دارد: بارانی، جاده‌ای و پویا.
حالت بارانی: واکنش دریچه گاز را ملایم‌تر می‌کند تا کنترل موتورسیکلت روی سطوح خیس و لغزنده آسان‌تر باشد.
حالت جاده‌ای: تعادلی مناسب میان نرمی و قدرت ارائه می‌دهد. شتاب‌گیری همچنان لذت‌بخش است، اما رفتار موتور ناگهانی و عصبی نمی‌شود.
حالت پویا: واکنش دریچه گاز را تیزتر و سریع‌تر می‌کند. این حالت برای مسیرهای کوهستانی فوق‌العاده است، اما در ترافیک شهری حتی حرکت‌های کوچک مچ دست می‌تواند باعث واکنش‌های تند و ناپیوسته شود.
پیشنهاد من این است که در رانندگی روزمره حالت جاده‌ای را انتخاب کنید و هر زمان به شتاب بیشتری نیاز داشتید، دریچه گاز را بیشتر باز کنید.
تعویض دنده در جعبه‌دنده شش‌سرعته کمی خشک و همراه با ضربه انجام می‌شود؛ ویژگی‌ای که اکنون می‌توان آن را بخشی از شخصیت کلاسیک موتورسیکلت دانست.
سامانه تعویض دنده سریع حرفه‌ای ب‌ام‌و، در صورت انتخاب زمان مناسب، عملکرد قابل‌قبولی دارد؛ اما در دورهای پایین ممکن است تعویض دنده‌ها ناگهانی و خشن باشد.
با توجه به گشتاور فراوان پیشرانه، اصولاً نیازی به تعویض مکرر دنده ندارید. کافی است دنده مناسبی انتخاب کنید، از کشش موتور استفاده کنید و از مسیر لذت ببرید.
وضعیت نشستن و راحتی موتورسوار
فضای رانندگی آر ۱۲ اس ترکیبی از ویژگی‌های مثبت و چند نکته قابل‌انتقاد است.
فرمان دقیقاً در موقعیت مناسبی قرار دارد. دسترسی به آن آسان است و آرنج‌ها در وضعیت راحت و طبیعی قرار می‌گیرند.
ارتفاع زین حدود ۷۹۵ میلی‌متر است و جاپایی‌های نسبتاً عقب‌رفته باعث می‌شوند پایین‌تنه موتورسوار در وضعیت جمع‌وجورتری قرار گیرد.
این وضعیت تنگ و آزاردهنده نیست، اما نسبتاً فشرده است. احتمالاً می‌توانید تمام سوخت باک ۱۵٫۹ لیتری را مصرف کنید، پیش از آنکه زانوها یا عضلات خم‌کننده لگن به استراحت نیاز پیدا کنند.
موتورسیکلت آزمایشی ما از نسخه ویژه آر ۱۲ اس بود که به‌صورت استاندارد زین سرنشین دوم ندارد.
بااین‌حال، موتورسیکلت همراه با جاپایی‌های سرنشین عقب تحویل داده شد. وجود این جاپایی‌ها در کنار زین تک‌نفره و پوشش خوش‌فرم انتهای زین کمی ناهماهنگ به نظر می‌رسد.
البته ازآنجاکه ب‌ام‌و زین سرنشین دوم را به‌عنوان تجهیزات جانبی عرضه می‌کند، وجود جاپایی‌ها منطقی است. این زین همان نمونه‌ای است که در آر ۱۲ ناین‌تی استفاده می‌شود.
باز کردن جاپایی‌های عقب فقط چند دقیقه زمان میبرد و ای‌کاش پیش از عکاسی و فیلم‌برداری این کار را انجام داده بودیم.
یکی دیگر از تصمیم‌های طراحی که در نگاه اول چندان منطقی نیست، کنترل‌کننده چندمنظوره روی سمت چپ فرمان است.
این مدل از نشانگرهای دایره‌ای کلاسیک استفاده می‌کند و کنترل‌کننده چندمنظوره کار زیادی برای انجام دادن ندارد.
اما نرم‌افزار ارتباطی ب‌ام‌و، همراه با پایه مخصوص نصب تلفن هوشمند، امکان دسترسی به قابلیت‌های مختلف و نمایش اطلاعات روی گوشی را فراهم می‌کند.
اگر این تجهیزات را انتخاب نکنید، کنترل‌کننده چندمنظوره تقریباً مانند داشتن کنترل از راه دور بدون تلویزیون خواهد بود.
فرمان‌پذیری و کیفیت سواری
آر ۱۲ اس موتورسیکلتی استوار و باثبات است. اصلاح مسیر در میانه پیچ تعادل شاسی را بر هم نمی‌زند و ناهمواری‌های جاده نیز تأثیر چندانی بر آرامش آن ندارند.
وزن اندازه‌گیری‌شده این موتورسیکلت حدود ۲۲۱ کیلوگرم است؛ بنابراین نمی‌توان آن را سبک دانست، اما همین وزن با پایداری و اطمینان فراوان همراه شده است.
هر اندازه برای هدایت آن تلاش کنید، به همان اندازه پاسخ مناسبی دریافت خواهید کرد. نه بیش از حد تیز و حساس است و نه کند و سنگین‌رفتار؛ بلکه همراهی پیش‌بینی‌پذیر و مشتاق به شمار می‌رود.
آر ۱۲ اس یک موتورسیکلت مسابقه‌ای برای پیچیدن با زانوی نزدیک زمین نیست، اما راندن سریع آن بسیار لذت‌بخش است.
می‌توانید با سرعت و هیجان از پیچ‌های پیاپی عبور کنید یا با آرامش حرکت کنید و اجازه دهید شاسی کار خود را انجام دهد.
این موتورسیکلت راحت، متعادل و قابل‌اعتماد است.
در بخش ترمز، دو دیسک ۳۱۰ میلی‌متری جلو با کالیپرهای یکپارچه برمبو همراه شده‌اند. این مجموعه قدرت ترمزگیری بالا و عملکردی یکنواخت ارائه می‌دهد.
قدرت توقف به‌اندازه‌ای هست که آر ۱۲ اس در انتهای مسیرهای مستقیم و پرسرعت به یک گلوله آتشین نارنجی تبدیل نشود؛ بااین‌حال، واکنش اولیه ترمز می‌توانست تیزتر و قاطع‌تر باشد.
شاید این هم یکی دیگر از ویژگی‌های کلاسیک موتورسیکلت باشد!
ترمز عقب بیشتر برای کنترل سرعت هنگام ورود به پیچ و ایجاد اطمینان خاطر در موتورسوار کاربرد دارد.
ازآنجاکه گاز اولیه ترمزها چندان شدید نیست، به‌سختی می‌توان به محدوده فعال شدن سامانه ضدقفل رسید.
بااین‌حال، هنگام نیاز، تنظیمات سامانه ترمز ضدقفل بسیار مناسب است و روی سطوح خیس، خاک‌آلود یا خشک بدون دخالت آزاردهنده عمل می‌کند.
موتورسیکلت آزمایشی ما به سامانه تعویض دنده سریع حرفه‌ای، تثبیت‌کننده سرعت، گرم‌کن دسته‌ها و سامانه کمک به شروع حرکت در سربالایی مجهز بود.
خانواده گسترده‌تر آر ۱۲ ناین‌تی امکانات فناورانه بیشتری نیز ارائه می‌دهد؛ از جمله نمایشگرهای دیجیتال و حتی عینک هوشمند ب‌ام‌و.
البته برای خرید این عینک باید حدود ۷۰۰ دلار هزینه کنید تا ظاهری شبیه انسان‌های ماشینی فیلم‌های علمی‌تخیلی پیدا کنید!
با توجه به طراحی زیبا و کلاسیک آر ۱۲ اس، بعید به نظر می‌رسد خریدار این موتورسیکلت علاقه چندانی به چنین تجهیزاتی داشته باشد.
طراحی در برابر عملکرد؛ تعادلی ظریف
جزئیات طراحی اختصاصی نسخه اس، احساس اصالت تاریخی و کیفیت ممتاز خانواده آر ۱۲ را تقویت می‌کنند.
رنگ نارنجی باک که به‌تدریج محو می‌شود و سطح آلومینیوم برس‌خورده زیر آن را آشکار می‌کند، از نزدیک بسیار چشمگیر است؛ به‌ویژه زمانی که نور محیط تغییر می‌کند.
رینگ‌های پره‌ای با قطعات آلومینیومی ماشین‌کاری‌شده نیز نمونه‌ای زیبا از ترکیب طراحی کلاسیک با روش‌های ساخت مدرن و استانداردهای امروزی هستند.
جزئیات کوچک نشان اس، مانند نمونه قرارگرفته روی نوار باریک قرمز پایین باک یا پوشش جانبی، باعث می‌شوند این مدل خاص و متفاوت احساس شود.
بااین‌حال، مقایسه ظاهر کلی آن با نسل پیشین، یعنی آر ناین‌تی، دشوار است.
آر ناین‌تی اولیه حاصل تلاش تیم کوچکی به سرپرستی اولا استنگارد و رولاند اشتوکر بود و این موضوع در طراحی آن کاملاً دیده می‌شد.
آن موتورسیکلت ساده، هماهنگ و اصیل بود.
آر ناین‌تی دوباره به بخش موتورسیکلت‌های کلاسیک ب‌ام‌و جان بخشید و زمینه‌ساز معرفی آر ۱۸ و سپس خانواده کنونی آر ۱۲ شد.
اما مدل جدید اندکی از آن انسجام طراحی فاصله گرفته است.
بعضی خطوط بدنه کاملاً با یکدیگر هماهنگ نیستند. برای مثال، خطوط شاسی در بالای پیشرانه به خطوط باک نزدیک هستند، اما دقیقاً در امتداد آن‌ها قرار نمی‌گیرند.
پوشش‌های جانبی بیش از اندازه کشیده‌اند، مبدل کاتالیزوری بسیار بزرگ است، نشان‌های روی باک به سمت بالا متمایل شده‌اند و نشان آر ۱۲ اس روی بخشی قرار گرفته که گویی برای پر کردن فضای خالی به آن نیاز بوده است.
هیچ‌یک از این موارد هنگام رانندگی اهمیتی ندارند، اما وقتی از موتورسیکلت فاصله می‌گیرم و دوباره به آن نگاه می‌کنم، آن احساس عمیقی را که نخستین آر ناین‌تی در من ایجاد می‌کرد، تجربه نمی‌کنم.
البته ممکن است نظر شما متفاوت باشد.
با وجود این ایرادگیری‌های شخصی درباره بعضی جزئیات ظاهری، ب‌ام‌و با ساخت آر ۱۲ اس موتورسیکلت بهتری ارائه کرده است.
پایداری آن افزایش یافته، سیستم تعلیق و ترمزها بهتر شده‌اند و کیفیت سواری بسیار مطلوب است.
همین ویژگی‌ها باعث می‌شوند علاقه‌مند شدن به آر ۱۲ اس کار آسانی باشد.
رانندگی با آن لذت‌بخش است، پایداری بالایی دارد، باکیفیت ساخته شده و سرشار از شخصیت است.
ظاهر جذابی دارد، به‌ویژه با همین رنگ‌آمیزی نارنجی، و همچنان ضربان قلب پیشرانه تخت کلاسیک ب‌ام‌و را در خود حفظ کرده است.
پس حالت رانندگی پویا را انتخاب کنید، جاده‌ای پرپیچ‌وخم در دل کوهستان پیدا کنید و اجازه دهید پیشرانه آواز بخواند.
آر ۱۲ اس میراث تاریخی ب‌ام‌و را به شیوه‌ای گرامی می‌دارد که در عصر دیجیتال، همچنان حسی مکانیکی، طبیعی و اصیل دارد.
این موتورسیکلت انقلابی نیست و محصولی کاملاً جدید نیز محسوب نمی‌شود، اما هنوز روح دارد.
از آن دسته موتورسیکلت‌هایی است که هم از دیده شدن روی آن لذت می‌برید و هم از نشستن پشت فرمانش.
